Tuesday, October 25, 2016

Identifikasi & Pemisahan Kation (Analisis terapan)


1. Skema pemisahan kation 






                                                 
                                                              2. tabel identifikasi kation

literatur: Vogel- analisis kualitatif anorganik
No
Pereaksi
Fe2+
Fe3+
Al3+
Cr3+ / Cr4+
1.
NaOH, tanpa O2
+ berlebih
+H2O2
Endapan putih, Fe(OH)2
Tak larut
Coklat keemasan, Fe(OH)3
Endapan coklat kmerahan, Fe(OH)2
Tak larut
———-
Endapan putih, Al(OH)3
Larut
———-
Endpn abu2 hijau biru gelatin, Cr(OH)2
Larut
Endapan kuning
2.
NH3
+ berlebih
Endapan putih, Fe(OH)2
Tak larut
Endapan coklat merah, Fe(OH)2
Tak larut
Endapan putih, Al(OH)3
Sedikit larut
Endapan abu2 hijau biru gelatin, Cr(OH)2
———
3.
H2S
+CH3OONa
Tak ada perubahan
Endapan hitam, FeS
Endapan putih susu, S
————
———–
———–
———
———
4.
(NH4)2S
+ O2
+ HCl
Endapan hitam, FeS
Endapan coklat, Fe2O(SO4)2
————–
Endapan hitam, FeS
————
Endapan larut, warna putih
Endapan putih, Al(OH)3
———-
———-
Endpn abu2 hijau biru gelatin, Cr(OH)2
———
———
5.
KCN
+ berlebih
Endapan coklat kekuningan, Fe(CN)2
larut
Endapan coklat kemerahan, Fe(CN)3
larut
———-
———-
———
———
6.
K4[Fe(CN)6]2
tanpa O2
+ O2
Endapan putih, K2Fe[Fe(CN)6]
Endapan biru muda
Endapan coklat kemerahan, Fe3[Fe(CN)6]3
+NaOH endapan merah
———-
———–
———
———
7.
K3[Fe(CN)6]
+ H2O2
Endapan biru tua
————-
Warna coklat, Fe3[Fe(CN)6]
Endapan biru prusia
———–
———–
———
———
8.
(NH4)2CNS
Tak ada perubahan
Warna merah tua
———–
———
9.
Na2HPO4
+ NaOH
————-
————-
Endapan putih kekuningan, FePO4
————
Endapan putih, AlPO4
Endapan larut
Endapan hijau, CrPO4
———
10.
CH3COONa
+ encerkan & panaskan
+ berlebih & panaskan
————-
————-
Warna coklat kemerahan,
Endapan coklat kemerahan,
Tak ada perubahan
———–
Tak ada perubahan
Tak ada perubahan
11.
Na2CO3
+ berlebih
————-
————-
————
————
Endapan putih, Al(OH)3
larut
Endapan abu2 hijau biru gelatin, Cr(OH)2
——–

No
Pereaksi
Co2+
Ni2+
Mn2+ ,Mn7+
Zn2+
1.
NaOH
+berlebih
+H2O2
Endapan basa biru,
Co(OH)NO3
Tak larut
Endapan hitam kecoklatan, Co(OH)3
Endapan hijau,
NI(OH)2
Tak larut
———–
Endapan putih,
Mn(OH)2
Larut
Endapan coklat,
Mn(OH)2
Endapan putih gelatin, Zn(OH)2
larut
———
2.
NH3
+berlebih
Endapan basa biru,
Co(OH)NO3
larut
Endapan hijau,
NI(OH)2
larut
Endapan putih,
Mn(OH)2
larut
Endapan putih,
Zn(OH)2
larut
3.
(NH4)2S
+ HNO3
+ HCl
+ berlebih
+ CHOOH
Endapan hitam, CoS
Larut
Endapan putih, S
———
———
Endapan hitam,
NiS
———-
———-
Lar.Koloid
coklat tua
———
Endapan merah jambu, MnS
———
———
———larut
Endapan putih,
ZnS
———
———
Tak larut
———
4.
KCN
+ berlebih
Endapan coklat
kemerahan, Co(CN2)
larut
Endapan hijau,
Ni(CN2)
larut
——————
———
———
5.
K4[Fe(CN)6]2
+NaOH
——————
———
———
———
———
Endapan putih,
K2Zn3[Fe(CN)6]2
larut
6.
Na2HPO4
+NH4
———
———
———
——–
Endapan merah jambu,
Mn(NH4)PO4
———
Endapan putih,
Zn(PO4)2

larut
7.
KNO
Endapan kuning,
K3[Co(NO2)6]
——–
———



Kation golongan II A

Pereaksi
Hg2+
Sn2+
Bi3+
Cu2+
Cd2+
H2S


↓ Putih Hg3S2Cl2
↓ Hitam HgS
Coklat

↓ SnS larut
↓ Hitam Bi2Sr3
↓ Hitam CuS
↓ Kuning CdS
NH3, sedikit
↓ Putih HgO.Hg(NH)2NO3
↓Bi(OH)2NO3
Biru Cu(OH)2CuSO4
↓ Putih Cd(OH)2
NaOH, sedikit
+ berlebih
↓ Merah kecoklatan

Larut
 Putih

↓ Sn(OH)2
↓ Putih Bi(OH)3
Sedikit larut
↓ Biru Cu(OH)2

Tidak larut
↓ Putih Cd(OH)2
Tidak larut
KI
+ Berlebih
↓ Merah HgI2

Larut
↓ Putih

Larut, (BrI)2-
Putih, CuI2
KCN

+ Berlebih
Tdk ada perubahan

Tdk ada perubahan
↓ Putih Bi(OH)3

Tdk larut
Kuning, Cu(CN)2

Larut
↓ Putih Cd(CN)2

Larut [Cd(CN)4]2-
SnCl2
+ Berlebih
↓ Putih ↓ HgCl2

↓ Hitam Hg
Air
↓ Putih BrO(NO)2
Reaksi spesifik
Uji kobalt (II)
Tiosianat → biru tua
Kalium iodida → endapan merah jingga
Asam tionat → hitam
Dinitro-P depensi ↓ warbadida (0,1%) → dari coklat berubah menjadi kehijauan
Uji nyala
Biru abu-abu
Hijau kebiran









Identifikasi kation golongan 5

Tabulasi kation golongan V
literatur: Vogel- analisis kualitatif anorganik
Pereaksi
Mg2+
K+
Na3+
NH4+
NH3
+H2O
Putih gelatin  ↓Mg(OH)2Sedikit larut
NaOH
+berlebih
Putih ↓Mg(OH)2
endapan tidak larut
Gas amonia
(NH4)2CO3
+H+
Putih↓4MgCO3Mg(OH)25H2O
Endapan larut
Na2HPO4
+H2O
Kristalin putih↓Mg(NH4)PO4
Sedikit larut
NaCO3+H+
Kristalin putih ↓4MgCO3Mg(OH)25H2O
Endapan larut
H2C4H4O6
+H2O
Kristalin putih↓KHC4H4O6
Sedikit larut
HClO4
+H2O
Kristalin putih ↓KClO4
Sedikit larut
Tidak ada  ↓
Mg(UO2)3(CHOO)9
Kristalin putih ↓NaMg(UO2)3 (CH3OOO)9
Zn(UO2)3(CHOO)9
Kristalin putih ↓NaZn(UO2)3 (CH3OOO)9
Nessler
↓coklat/ warna coklat/ kuning










Kation golongan II B

Pereaksi
As3+
As5+
Sb3+
Sb5+
Sn4+
H2S


+ HCl pelarut, dididihkan
Suasana asam kuning (As2S3)
Tidak larut
Kuning
As2S5

Tidak larut
Merah jingga
Sb2S3
Larut
Coklat
Sb5S2

Larut
Kuning
SnS2

Larut, SnS2
AgNO3 + HNO3/NH4OH
Kuning Ag3AsO3
Larut, [Ag(NH3)2]+
Merah coklat
AgAsO4
Larut
SnCl2
+ 2 mL HCl pekat
0,5 mL SnCl2 ↓ Coklat tua
NH4-molibolat
Kristalin putih
MgNH4SO4
KI
+ HCl pekat, ungu, I2 ↓ +CCl4
Gelatin, kuning muda
Merah (SbI)3-
Air
Putih, SbOCl
Putih SbO4
NaOH/NH4OH
Putih, SbO3
Putih Sb(OH)2
Putih, Sn(OH)4
Zink
↓ Hitam, Sb
↓ Hitam Sb
Mereduksi ion Sn4+ menjadi Sn2+
HgCl2, sedikit berlebih
Putih, HgCl2
Abu-abu Hg
Tdk ada endapan
Reaksi spesifik
↓ kuning muda
Barutan utanil asetat: ↓ kuning muda
Reagensia rodamin-B
Warna biru
Reagensia Rodamin-B






Data Pengamatan
1.  Kation Golongan I : Pb dan Ag
Kation
Pereaksi
Reaksi
Pengamatan
Ag+  dalam AgNO3
HCl
 Ag+ + HCl → AgCl ↓ + H-
Larutan jernih, terbentuk endapan putih perak klorida
NH3
AgCl2 + H2O + 4NH3 → [Ag(NH3)2]2+ + 2NH4+ + Cl-
Larutan jernih, terbentuk endapan putih perak klorida
Air Panas
AgCl2 + H2O + 4NH3 → [Ag(NH3)2]2+ + 2NH4+ + Cl-
Endapan larut sebagian
Ag+  dalam AgNO3
(NH4)2S
2Ag+ +  (NH4)2S → Ag2S ↓ + 2NH4
Terbentuk endapan hitam
HNO3
Ag2S + 2HNO3 → 2AgNO3 + H2S
Endapan hitam, terbentuk gas warna putih
Dididihkan
AgNO3 + H2O → AgOH + HNO3
Larutan jernih, terbentuk endapan hitam
Ag+  dalam AgNO3
NH3
2Ag2+ + 2NH3 + 2H2O → Ag2O↓ + 2NH4
Tidak ada perubahan
NH3 berlebih
Ag2O↓+ NH3 → [Ag(NH3)2]+
Tidak ada perubahan
Ag+  dalam AgNO3
NaOH
Ag2+  + 2OH- → Ag2O↓
Endapan coklat
NaOH berlebih
Ag2O↓Coklat + 2OH- berlebih → Ag2O↓
Endapan coklat bertambah
Ag+  dalam AgNO3
KI
Ag2+  + 2I- → AgI↓
Endapan hijau muda
KI berlebih
AgI↓ + I-→ AgI↓
Endapan hijau muda
Ag+  dalam AgNO3
Na2CO3
 Ag2+  + 2CO32- + H2O →  Ag2Co3  + CO2 + H+
Endapan putih kkuningan
Na2CO3 berlebih
Ag2Co3↓  →  Ag2O↓
Endapan putih kekuningan
Ag+  dalam AgNO3
Na2HPO4
Ag2+  +   PO43- →Ag3PO4
Endapan kuning muda, larutan jernih
Pb2+  dalam Pb(NO3)2
HCl
Pb(NO3)2 + HCl → PbCl2↓ +  HNO3
Larutan jernih, terbentuk endapan putih perak klorida
NH3
PbCl2↓ + H2O + NH3 → Pb(OH)2↓ + 2NH4+ + Cl-
Larutan jernih, terbentuk endapan putih perak klorida
Air Panas
PbCl2↓ + H2O + NH3 → Pb(OH)2↓ + 2NH4+ + Cl-
Endapan larut sebagian
Pb2+  dalam Pb(NO3)2
(NH4)2S
Pb2+ +  (NH4)2S → PbS ↓  + 2NH4+
Terbentuk endapan hitam
HNO3
PbS + 2HNO3 → PbNO3 + H2S
Endapan abu-abu, terbentuk gas warna putih
Dididihkan
PbNO3 + H2O → Pb(OH)
Larutan jernih, endapan putih
Pb2+  dalam Pb(NO3)2
NH3
Pb2+ +2 NH4OH → Pb(OH)2 ↓ putih + 2 NH4+
Endapan putih
NH3 berlebih
Pb2+ tak membentuk kompleks amina
Endapan putih lebih banyak, larutan keruh.
Pb2+  dalam Pb(NO3)2
NaOH
Pb2+ + 2NaOH → Pb(OH)2 ↓ + 2 Na+
Terbentuk endapan putih.
NaOH berlebih
Pb(OH)2 + 2NaOH → Na2Pb(OH)4
Endapan larut
Pb2+  dalam Pb(NO3)2
KI
Pb2+ + 2KI → PbI2
Terbentuk endapan kuning halus
KI berlebih
PbI2 + 2 KI → K2[PbI4]
Terbentuk endapan kuning halus
Pb2+  dalam Pb(NO3)2
Na2CO3
2 Pb2+  + 2CO32- + H2O →  Pb(OH)2putih + PbCO3↓ + CO2
Terbentuk endapan putih
Na2CO3 berlebih
2 Pb2+  + 2CO32- + H2O →  Pb(OH)2putih + PbCO3↓ + CO2
Larutan putih
Pb2+  dalam Pb(NO3)2
Na2HPO4
3Pb2+  + 2HPO42- ↔ Pb2(PO4)2 + 2H+
Terbentuk endapan putih

2.        Kation Golongan II : Bi3+, Pb2+, Cu2+ dan Hg2+
Kation
Pereaksi
Reaksi
Pengamatan
Pereaksi berlebih
Pb2+
NaOH
Pb2+  + 2OH- → Pb(OH)2
Endapan putih, larutan keruh.
Endapan putih bertambah.
Pb(OH)2 + 2OH-  → [Pb(OH)4]2-
NH4OH
Pb2+ + NH3 + 2H2O → Pb(OH)2↓+ 2NH4+
Endapan putih, larutan keruh.
Endapan putih, larutan keruh.
KI
Pb2+  + 2I- → PbI2
Endapan kuning, larutan kuning.
Endapan kuning, larutan kuning.
(NH4)2S
Pb2+ + (NH4)2S → PbS ↓ + 2NH4+
Endapan hitam.
Endapan hitam pekat.
Bi3+
NaOH
Bi3+ + 3OH-→ Bi(OH)3
Larutan putih keruh.
Larutan putih keruh.
NH4OH
 Bi3+ + NO3- + 2 NH3 + 2H2O → Bi(OH)2NO3↓ + 2NH4+
Endapan putih melayang-layang.
Endapan putih bertambah banyak.
KI
Bi3+ + 3I-→ BiI3
Larutan kuning
Larutan kuning
(NH4)2S
2 Bi3+ + 3H2S → Bi2S3↓ + 6H+
Larutan coklat kuning keruh.
Larutan coklat kuning keruh.
Cu2+
NaOH
Cu2++ 2OH-→ Cu(OH)2biru
Endapan selai biru kehijauan.
Endapan selai biru kehijauan.
NH4OH
2Cu2+ + SO42- + 2 NH3 + 2H2O → Cu(OH)2.CuSO4biru + 2NH4+
Endapan biru muda
Endapan biru tua
Cu(OH)2.CuSO4biru+ 8 NH3→ 2[Cu(NH3)4]2++ SO42- + 2OH-
KI
2Cu2+ + 5I-→ 2CuI↓putih + I3-
Endapan coklat kekuningan
Endapan coklat kekuningan
(NH4)2S
Cu2+ + H2S → CuS↓hitam + 2H+
Endapan hitam hijau.
Endapan hijau kuning.
Hg2+
NaOH
Hg2+ + 2OH-→HgO↓merah kecoklatan+ H2O
Endapan kuning
Endapan coklat
NH4OH
2Hg2+ + NO3- + 4 NH3 + H2O → HgO.Hg(NH2)NO3putih+3 NH4+
Endapan putih.
Endapan putih.
KI
Hg2+ + 2I-→HgI2merah
Larutan jingga keruh.
Larutan jingga keruh.
HgI2merah + 4I-→[HgI4]2-
(NH4)2S
3Hg2+ + 2Cl- + 2H2S → Hg3S2Cl2putih+ 4 H+
Endapan hijau.
Endapan hitam hijau.
Hg3S2Cl2putih+ H2S →3HgS↓hitam + 2H++2Cl-


3.       Kation Golongan III : Fe3+, Al3+, Zn3+
Kation
Pereaksi
Reaksi
Pengamatan
Fe3+
NaOH 0.1N
Fe3+  + 3OH-→ Fe(OH)3coklat kemerahan
Endapan hijau tua dan koloid di dinding
NH4OH
Fe3+ + 3NH3 + 3H2O → Fe(OH)3coklat kemerahan + 3NH+4
Endapan biru tua
(NH4)2S
2 Fe3++ H2S →2Fe2+ + 2H++ S↓hitam
Endapan hitam
Na-asetat
3 Fe3++ 6 CH3COO-+ 2H2O↔ [Fe3(OH)2(CH3COO)6]+coklat kemerahan + 2H+
Endapan hijau tua di dinding koloid kuning
Na- pospat
Fe3+ + HPO42-→ FePO4putih kekuningan + H+
Enadapan putih
Na2CO3
2Fe3+ + 3Na2CO3→ Fe2(CO3)3PO4↓+ 6Na+
Endapan hijau tua berlebih menjadi biru tua
Al3+
NaOH 0.1N
Al3+ + 3OH- →Al(OH)3putih
Larutan keruh
NH4OH
Al3+ + 3NH3 + 3H2O → Al(OH)3putih + 3NH4+
Endapan putih
(NH4)2S
3 Al3+ + 3S2- + 6H2O → 2 Al(OH)3putih + 3 H2S ↑
Endapan putih
Na-asetat
Al3+ +3 CH3COO-+ 2H2O → 2 Al(OH)2 CH3COO ↓ + 2 CH3COOH
Tidak ada perubahan
Na- pospat
Al3+ + HPO42-→ AlPO4gelatin putih + H+
Koloid putih
Na2CO3
Al3+ +  3H2O↔ Al(OH)3putih + 3H+
Koloid selai putih, timbul gas
CO32- + 2H+→ H2CO3 → H2O +CO2
Zn2+
NaOH 0.1N
Zn2+ + 2OH-→ Zn(OH)2gelatin putih
Suspensi putih
NH4OH
Zn + NH3+ + 2H2O ↔ Zn(OH)2 putih + 2NH4+
Endapan putih
(NH4)2S
Zn2+ + S2-→ZnS↓putih
Endapan kuning
Na-asetat
Tidak ada perubahan
Na- pospat
3Zn2+ + 2HPO42-↔ Zn3(PO4)2gelatin putih + 2 H+
Koloid putih
Na2CO3
Gel putih




4.  Kation Golongan IV : Ba2+ dan Ca2+
Kation
Pereaksi
Reaksi
Pengamatan
Pereaksi Berlebih
 Ba2+
NH4OH
Ba2+ + NH3 + 2H2O → Tidak bereaksi
Larutan keruh
Endapan putih
(NH4)2CO3
Ba2+ + CO32-→ BaCO3putih
Tidak ada perubahan
Tidak ada perubahan
H2SO4 encer
Ba2+  + SO42-→ BaSO4putih
Larutan keruh
Endapan putih
BaSO4putih+ H2SO4 pekat → Ba2+ + 2HSO4-
K2CrO4
Ba2+ + CrO4- →BaCrO4kuning
Larutan keruh
Endapan kuning
K2SO4
Ba2+  + SO42-↔ BaSO4putih
Larutan keruh
Endapan putih
Ca2+
NH4OH
Ca2++ NH3 + 2H2O → Tidak bereaksi
Larutan jernih
Larutan jernih
(NH4)2CO3
Ca2++ Co32-→ CaCO3putih
Larutan keruh
Larutan keruh
H2SO4 encer
Ca2++ SO42-→CaSO4putih
Larutan keruh
Larutan keruh
K2CrO4
Ca2++ CrO4-Tidak bereaksi
Larutan kuning
Tidak ada perubahan
K2SO4
Ca2++ SO42-Tidak bereaksi
Tidak ada perubahan
Tidak ada perubahan



Previous Post
Next Post

0 komentar:

santun